Bài 3 — Cách lập tứ trụ
Mục tiêu: Hiểu tứ trụ sinh ra từ ngày giờ sinh; vai trò tiết khí và giờ Tý.
Tứ trụ được suy ra, không phải đặt ra
Mỗi trụ có một quy tắc riêng để lấy can chi từ ngày giờ sinh:
Trụ Năm — theo năm can chi. Lưu ý quan trọng: năm can chi đổi ở tiết Lập Xuân (~4/2), KHÔNG phải ngày 1/1 dương lịch hay Tết Nguyên Đán. Người sinh đầu tháng 1 hoặc đầu tháng 2 cần đặc biệt cẩn thận điểm này.
Trụ Tháng — theo tiết khí, không theo ngày đầu tháng. Một năm có 24 tiết khí, trong đó 12 "tiết" (Lập Xuân, Kinh Trập, Thanh Minh, Lập Hạ…) là điểm chuyển tháng can chi. Vì vậy người sinh quanh ngày chuyển tiết có thể lệch trụ tháng nếu giờ sinh không chính xác. Thiên can của tháng suy theo luật ngũ hổ độn (định can tháng Dần theo can năm).
Trụ Ngày — theo lịch can chi liên tục (mỗi ngày một cặp, quay vòng 60 ngày). Đây là trục quan trọng nhất vì Thiên can trụ Ngày = Nhật chủ = bản thân.
Trụ Giờ — theo giờ Tý/Sửu/Dần… (mỗi giờ 2 tiếng), thiên can giờ suy theo luật ngũ thử độn (从日干 định can giờ Tý). Quy ước phổ biến: giờ Tý bắt đầu lúc 23h (子初) và sang ngày can chi mới từ đó.
Vì sao giờ sinh phải thật chính xác?
Sai một canh giờ có thể đổi trụ giờ; sinh sát ranh tiết khí có thể đổi cả trụ tháng/năm — kéo theo nhật chủ, thập thần, dụng thần đều khác. Nếu sinh ở nơi lệch kinh tuyến chuẩn, người ta còn hiệu chỉnh giờ mặt trời thật cho khớp vị trí mặt trời thực tại nơi sinh.
Bạn không cần tự tính tay: công cụ Lập lá trên trang Bát Tự dùng lịch can chi + tiết khí đã kiểm định, có tuỳ chọn giờ mặt trời thật. Việc của bạn là nhập đúng ngày giờ + nơi sinh.
Bài 4 sẽ đi vào luật chơi của ngũ hành: sinh, khắc và tàng can.